3 Ιουν 2008

Νίκος Λύτρας, 1883-1927

"Χτίζοντας με το χρώμα και το φως...." (Εθνική Πινακοθήκη)
Καύσωνας αληθινός και η εποχή του θερισμού έχει φτάσει. Το αγόρι ντύθηκε με ένα μακρυμάνικο πουκάμισο για να μην του κάψει τα χέρια ο ήλιος, φόρεσε και το μεγάλο ψάθινο καπέλο και ετοιμάστηκε για δουλειά. Στο βάθος τα στάχυα ολόχρυσα, στην καλή τους ώρα και τα κάτασπρα σπιτάκια μαρτυρούν ότι είμαστε στις Κυκλάδες...Και πιο συγκεκριμένα κάπου στην Τήνο. Τα τζιτζίκια ακούγονται τόσο δυνατά. Η ζέστη πλημμυρίζει τα πάντα...
"Έχω πολλή δουλειά ακόμα...Όλος ο κάμπος περιμένει γεμάτος στάχυα...Δε θα προλάβω σήμερα...Σίγουρα όχι!"
" Μόλις ξεμπερδέψω με το θερισμό, θα κατέβω στη θάλασσα για μια βουτιά...Πόσο ήρεμη και γαλήνια είναι σήμερα...Τα νερά λάμπουν...






Ο Νίκος Λύτρας είναι γιος του ζωγράφου Νικηφόρου Λύτρα και κατάγεται από την Τήνο. Τα πρώτα μαθήματα - φυσικά - τα έλαβε από τον πατέρα του και μετά ακολούθησαν σπουδές στη Σχολή Καλών Τεχνών και στο Μόναχο...Υπηρέτησε ως έφεδρος στους Βαλκανικούς Πολέμους και έγινε καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών της Αθήνας. Η ζωή του τελείωσε πολύ σύντομα. Όμως πρόλαβε και έφερε στην Ελλάδα και στην τέχνη του πολλά νέα στοιχεία.




"Ο Νίκος Λύτρας ζωγράφισε πορτραίτα, εσωτερικά με φιγούρες, νεκρές φύσεις και ύπαιθρα από την Αττική και τα νησιά. Η τεχνοτροπία του, απόλυτα προσωπική και πολύ μοντέρνα, είναι χωρίς προηγούμενο στην ελληνική ζωγραφική. Ζωγραφίζει με καθαρά και λαμπερά χρώματα που βγαίνουν ατόφια από το σωληνάριο. Χρησιμοποιεί φαρδιά πινέλα που αφήνουν ένα αισθησιακό παστόζικο ίχνος πάνω στον καμβά. Η γραφή του είναι γρήγορη, χειρονομιακή, αλλά απόλυτα ελεγχόμενη και δομική. Χτίζει τη φόρμα, αποδίδοντας τον όγκο, όχι με τη φωτοσκίαση αλλά με τη χωροπλαστική δύναμη των χρωμάτων, των συμπληρωματικών και των θερμών-ψυχρών. Δημιουργεί έτσι μια ζωγραφική που μεταδίδει με πληρότητα την αίσθηση του μεσογειακού φωτός. Αγαπάει τους κλειστούς ορίζοντες και αναπτύσσει το θέμα του κατακόρυφα για να αποφύγει την ψευδαίσθηση της τρίτης διάστασης. Οριοθετεί τα χρώματα σε μεγάλες ζώνες, τοποθετώντας συνήθως τα ψυχρά προς τα κάτω και τα θερμά προς τα πάνω, αντιστρέφοντας έτσι την προοπτική. Η ζωγραφική του είναι γεμάτη ένταση, ζωικό παλμό, οίστρο. Μεταδίδει ένα αίσθημα ζωικής ευφορίας χωρίς την αγωνία που έχουν συνήθως οι πίνακες των Γερμανών εξπρεσιονιστών. Από την άποψη αυτή η έκφρασή του συγγενεύει περισσότερο με το γαλλικό κίνημα του Φωβισμού. Η ζωγραφική του Νίκου Λύτρα, απαλλαγμένη από κάθε ιδεολογική φόρτιση, μας αποκαλύπτει έναν από τους πιο τολμηρούς εκπροσώπους του πρώιμου ελληνικού μοντερνισμού". (Μαρίνα Λαμπράκη-Πλάκα, http://www.nationalgallery.gr/)





Στην έκθεση είδαμε πορτρέτα, τοπία κυρίως από την Τήνο, πολλά σχέδια σε χαρτί, αλλά και αναμνηστικά της έκθεσης του στο Ζάππειο, καθώς και κάποιες φωτογραφίες.



Μπροστά σε έναν πίνακα του Λύτρα χορταίνεις χρώμα, όχι μόνο εξαιτίας του φωτός και της λάμψης του, μα πιο πολύ για την ποσότητά του! Ο ζωγράφος απλώνει με έντονες και καθαρές πινελιές μεγάλη ποσότητα χρώματος σα να μην το λυπάται καθόλου...Σε πολλούς πίνακες το χρώμα είναι ανάγλυφο, δημιουργώντας έτσι μια αίσθηση βάθους, που μόνο από κοντά είναι διακριτή...Ακόμα και η υπογραφή του στα περισσότερα έργα του είναι "χαραγμένη" πάνω σ' ένα παχύ στρώμα χρώματος...



Με τη φίλη μου τη Β χθες περάσαμε πολύ όμορφα....Επειδή της αρέσει πολύ, της "αφιερώνω" τον επόμενο πίνακα "εις ανάμνησιν στιγμών ελκυστικών" στους δρόμους και στα πεζοδρόμια του κέντρου ένα δευτεριάτικο απομεσήμερο-απόγευμα-σούρουπο....


6 σχόλια:

πουαντερι είπε...

ΚΑΛΗΜΕΡΟΥΔΙΑ!!!!!!!!!!!!
Ειμαι λιγο αδιαθετη γιαυτο χαθηκα, κατα τα αλλα καλα ολα!

twinkle είπε...

Καλώς την!
Εγώ σταθερά στη δουλειά....Παρόλα αυτά βρίσκω χρόνο για αποδράσεις στο Ίντερνετ. Χθες βράδυ τελείωσα την πλάτη της μπλούζας...Μμμμ! Έτσι κι έτσι, θα το δείς μια και καλή. Έτσι κι αλλιώς δοκιμή είναι. Για να μην πάει χαμένο και το νήμα.
Καλημέρα και περαστικά!

bettyblue είπε...

Τα αντανακλαστικά σου είναι απίστευτα, τουίνκι!!! Με τρομάζεις!!!

Θενκ γιου...

Καλημέρα στην πιο τσαχπίνα νεραϊδούλα της μπλογκόσφαιρας!!

twinkle είπε...

Θα μας πάρουν χαμπάρι Bettyblue!!!!

Πολλά φιλιά!!!!

πουαντερι είπε...

Ευχαριστω,δεν ειναι τιποτα αλλά με ταλαιπωρει καθε μηνα.....
Μπλουζα;;;;;;;;;;;;;;; Ε!!!!!!!!

twinkle είπε...

Bettyblue,
Προς αποφυγή παρεξηγήσεων....
Τα σχόλια για την τεχνοτροπία του Λύτρα είναι της Μ.Λαμπράκη-Πλάκα, το γράφω κιόλας...Μη νομίζεις ότι "οικειοποιούμαι" πνευματικούς καρπούς άλλων....